İkençe ğälämi tizlek

E oçrağı - İkençe ğälämi tizlek

İkençe ğälämi tizlek (parabolik tizlek, azat itü tizlege, kitü tizlege) - planeta gravitatsiä tartılışın ciñär öçen häm planeta tiräsendäge yomıq orbitadan kitär öçen obyektnıñ iñ keçkenä tizlege.

Cir öçen ikençe ğälämi tizlek - 11,168 km/s - Cir tartılışınnan kitep, Qoyaş orbitasına çığu.

İsäpläw

Çiksezlektän planeta öslegenä töşüçe cisemneñ nindi tizlege ikänen tababız:

Energiä saqlanu qanunı:

$\frac{m{v}_2^2}{2}-G\frac{mM}{R}=0,$

tababız

$v_2=\sqrt{2G\frac{M}{R}}.$

V₁ - Berençe ğälämi tizlek , V₂ - İkençe ğälämi tizlek

$v_2=\sqrt{2}{v}_1.$

$v_2^2=-2\mathrm{\Phi }=2\frac{GM}{R}.$

Misallar

Törle kük cusemnäre öçen ikençe ğälämi tizlek (km/s):

• Ay - 2,4
• Merkuriy - 4,3
• Mars - 5,0
• Çulpan - 10,22
• Cir - 11,2
• Uran - 22
• Neptun - 24
• Saturn - 36
• Yupiter - 61
• Qoyaş - 617,7
• Neytron yoldız - 200 000
• Qara tişek > 299 792,458

Monı da qarağız

• Berençe ğälämi tizlek
• Öçençe ğälämi tizlek
• Dürtençe ğälämi tizlek
• Gravitatsion radius

Sıltamalar

• Гущин В. Н. Основы устройства космических аппаратов: Учебник для вузов. — М.: Машиностроение, 2003. — 272 с. — 1000 экз. — ISBN 5-217-01301-X.
• Описание космических аппаратов в ежегодниках БСЭ (1957—1990) Калып:Webarchive
• Описание орбит космических аппаратов и их использование
• Оптико-электронные приборы космических аппаратов (1972)
• Космические двигатели третьего тысячелетия
• Зарубежные космические аппараты Калып:Webarchive